(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

॥ श्रीः ॥
3.143. अध्यायः 143
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
धनंजयादर्सनदुःखितेन युधिष्ठिरेण भीमंप्रति धनंजयप्रशंसनपूर्वकं तद्दर्शनाय गन्धमादनप्रवेशनिश्चयः ॥ 1 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

युधिष्ठिर उवाच। 3-143-0x(2237)(21292)
भीमसेनयमौ चोभौ पाञ्चालि च निबोधत।
नास्ति भूतस्य नाशो वै पश्यतास्मान्वनेचरान् ॥ 3-143-1(21293)
दुर्बलाः क्लेशिताः स्मेति यद्ब्रुवामेतरेतरम्।
अशक्येऽपि व्रजामो यद्नंजयदिदृक्षया ॥ 3-143-2(21294)
तन्मे दहति गात्राणि तूलराशिमिवानलः।
यच्च वीरं न पश्यामि धनंजयमुपान्तिके ॥ 3-143-3(21295)
तस्यादर्शनतप्तं मां सानुजं वनमास्थितम्।
याज्ञसेन्याः परामर्शः स च वीर दहत्युत ॥ 3-143-4(21296)
नकुलात्पूर्वजं पार्थं न पश्याम्यमितौजसम्।
अजेयमुग्रधन्वानं तेन तप्ये वृकोदर ॥ 3-143-5(21297)
तीर्थानि चैव रम्याणि वनानि च सरांसि च।
चरामि सह युष्माभिस्तस्य दर्शनकाङ्क्षया ॥ 3-143-6(21298)
पञ्चवर्षाण्यहं वीरं सत्यसन्धं धनंजयम्।
यन्न पश्यामि बीभत्सुं तेन तप्ये वृकोदर ॥ 3-143-7(21299)
तं वै श्यामं गुडाकेशं सिंहविक्रान्तगामिनम्।
न पश्यामि महाबाहुं तेन तप्ये वृकोदर ॥ 3-143-8(21300)
कृतास्त्रं निपुणं युद्देऽव्रतिमानं धनुष्मताम्।
न पश्यामि कुरुश्रेष्ठ तेन तप्ये वृकोदर ॥ 3-143-9(21301)
चरन्तमरिसङ्घेषु क्रुद्धं कालमिवानघ।
प्रभिन्नमिव मातङ्गं सिंहस्कन्धं धनंजयम् ॥ 3-143-10(21302)
यः स शक्रादनवरो वीर्येण च बलेन च।
यमयोः पूर्वजः पार्थः श्वेताश्वोऽमितविक्रमः ॥ 3-143-11(21303)
`नारायणसमो युद्धे सत्यसन्धो दृढव्रतः।
तं ममापश्यतो भीम न शान्तिर्हृदयस्य वै' ॥ 3-143-12(21304)
दुःखेन महताऽऽविष्टश्चिन्तयामि दिवानिशम्।
अजेयमुग्रधन्वानं तेन तप्ये वृकोदर ॥ 3-143-13(21305)
सततं यः क्षमाशीलः क्षिप्यमाणोऽप्यणीयसा।
ऋजुमार्गप्रपन्नस्य शर्मदाता भयस्य च ॥ 3-143-14(21306)
स तु जिह्मप्रवृत्तस्य माययाऽभिजिघांसतः।
अपि वज्रधरस्यापि भवेत्कालविषोपमः ॥ 3-143-15(21307)
शत्रोरपि प्रपन्नस्य सोऽनृशंसः प्रतापवान्।
दाताऽभयस् बीभत्सुरमितात्मा महाहलः ॥ 3-143-16(21308)
सर्वेषामाश्रयोऽस्माकं रणेऽरीणां प्रमर्दिता।
आहर्ता सर्वरत्नानां सर्वेषां नः सुखावहः ॥ 3-143-17(21309)
रत्नानि यस्य वीर्येण दिव्यान्यासत्पुरा मम।
बहूनि बहुजातीनि यानि प्राप्तः सुयोधनः ॥ 3-143-18(21310)
यस्य बाहुबलाद्वीर सभा चासीत्पुरा मम।
सर्वरत्नमयी ख्याता त्रिषु लोकेषु पाण्डव ॥ 3-143-19(21311)
वासुदेवसमं वीर्ये कार्तवीर्यसमं युधि।
अजेयममितं युद्धे तं न पश्यामि फल्गुनम् ॥ 3-143-20(21312)
संकर्षणं महावीर्यं त्वां च भीमापराजितम्।
अनुयातः स्ववीर्येण वासुदेवं च शत्रुहा ॥ 3-143-21(21313)
यस् बाहुबले तुल्यः प्रभावे च पुरंदरः।
जवे वायुर्मुखे सोमः क्रोधे मृत्युः सनातनः ॥ 3-143-22(21314)
ते वयं तं नरव्याघ्रं सर्वेवीर दिदृक्षवः।
प्रवेक्ष्यामो महाबाहो पर्वतं गन्धमादनम् ॥ 3-143-23(21315)
विशाला बदरी यत्रनरनारायणाश्रमः।
तं सदाऽध्युषितं यक्षैर्द्रक्ष्यामो गिरिसुत्तमम् ॥ 3-143-24(21316)
कुबेरनलिनीं रम्यां राक्षसैरभिसेविताम्।
पद्भिरेव गमिष्यामस्तप्यभाना महत्तपः ॥ 3-143-25(21317)
नातप्ततपसा शक्यो गन्तुं देशो वृकोदर।
न नृशंसेन लुब्धेन नाप्रशान्तेन भारत ॥ 3-143-26(21318)
तत्र सर्वेगमिष्यामो भीमार्जुपदैषिणः।
सायुधा बद्धनिस्त्रिंशाः सार्धं विप्रैर्महाव्रतैः ॥ 3-143-27(21319)
मक्षिकादंशमशकान्सिंहान्व्याघ्रान्सरीसृपान्।
प्राप्नोत्यनियतः पार्थ नियतस्तान्न पश्यति ॥ 3-143-28(21320)
ते वयं नियतात्मानः पर्वतं गन्धमादनम्।
प्रवेक्ष्यामो मिताहारा धनंजयदिदृक्षवः ॥ 3-143-29(21321)

इति श्रीमन्महाभारते अरण्यपर्वणि तीर्थयात्रापर्वणि त्रिचत्वारिंशदधिकशततमोऽध्यायः ॥ 143 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-143-1 भूतस्य प्राक्तनकर्मणः ॥ 3-143-4 परामर्शः केशेषु ग्रहणम्। तस्य दर्शनतृष्णं मामिति झ. पाठः ॥ 3-143-9 अप्रतिमानं नास्ति प्रतिमानं सादृश्यं यस् सोऽप्रतिमानस्तम् ॥ 3-143-10 प्रभिन्नं स्रवन्मदम् ॥ 3-143-11 अनवरोऽहीनः ॥ 3-143-16 अमितात्मा महामनाः ॥ 3-143-20 अमितमहिंसितं अजितमितियावत् ॥ 3-143-21 हे भीम ॥ 3-143-28 अनियतोऽशुचिः ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.